Za chrapanie odpowiada ewolucja, a precyzyjniej wyprostowana postawa człowieka. Z tego powodu drogi oddechowe człowieka zakrzywiają się na poziomie gardła, w szczególności gdy leży się z głową na poduszce. Wydychanie i wdychanie powietrze napotyka większy opór i musi przemieszczać się pod większym ciśnieniem. W trakcie oddychania pęd powietrza sprawia, że podniebienie miękkie i języczek rozpoczynają wibrować – trzepotać i furkotać jak żagiel. Powoduje to znany powszechnie charakterystyczny efekt. W ten sposób powstaje dźwięk chrapania.

Powodem chrapania może być źle skonstruowane lub długie podniebienie miękkie lub przerośnięte migdałki podniebienne (to ostatnie jest jedną z zasadniczych przyczyn nieczęsto spotykanego chrapania dzieci). Podobne skutki wywołuje skrzywienie przegrody oddzielającej nozdrza oraz nadmiar tkanki, czyli tzw. polipy w nosie. Oddychanie wymaga też wzmożonego wysiłku, o ile wyściełająca nos błona śluzowa z powodu alergii albo zaziębienia jest obrzęknięta i pokryta wydzieliną. Z tego powodu tak w bardzo wielu przypadkach chrapią osoby przeziębione albo cierpiące na sienny katar.

Duże zmęczenie fizyczne lub psychiczne sprzyja chrapaniu. Zwiotczenie mięśni składających się na ściany gardła , a oprócz tego podtrzymujących podniebienie i języczek powiększa się również pod wpływem substancji rozluźniających, alkoholu , a dodatkowo leków uspokajających i nasennych.

Chrapanie jest  także szkodliwe. Jeżeli ciągłe chrapanie cały czas przerywają momenty ciszy, świadczy to o chorobie, którą lekarze nazywają Zespołem Snu z Bezdechami (ZSzB). Bezdech występuje u 10% chrapiących. Cierpiący na bezdech chrapią w każdej pozycji, zarówno śpiąc na wznak, a również na boku. Bezdech ujawnia się zazwyczaj razem z tyciem między 30. a 40. rokiem życia. Bezdechem dotkniętych jest mniej więcej 2 proc. kobiet oraz 4% mężczyzn w średnim wieku.